Tìm hiểu về nghệ thuật ca trù ở Việt Nam

0
694
9.7 (97.14%) 14 votes

Ca trù là một trong những môn nghệ thuật lâu đời trong lịch sử văn hóa nước nhà. Bộ môn này làm giàu cho kho tàng văn hóa Việt, giúp người dân nước ta có thêm những khoảng khắc vui chơi, giải trí rất thoải mái, tuyệt vời sau khi làm xong công việc đồng áng, cày cấy của mình.

Tìm hiểu về nghệ thuật ca trù
Tìm hiểu về nghệ thuật ca trù

Xuất xứ cà trù

Ca trù cũng được biết với tên gọi khá nổi tiếng khác là hát ả đào. Theo như các ông trình nghiên cứu chính thống thì bộ môn này ra đời vào thời Lý và không ngừng phát triển, phổ biến rộng dãi trong dân gian và được các vua chúa thời xưa coi như là món ăn tinh thần, thú vui chơi, tiêu khiển không thể thiếu của mình trong hoàng cung.

Sự thay đổi

Ban đầu ca trù thường được biểu diễn với nhiều người nhưng theo thời gian khi khả năng sân khấu tốt, nghệ thuật biểu diễn được điêu luyện tới mức tối đa thì số lượng diễn viên và phương tiện diễn tả cũng được giảm xuống tới mức tối thiểu, do đó quan viên cầm chầu cũng tự bỏ trống lớn để chuyển sang dùng trống nhỏ.

Càng về sau, lối hát nhỏ nhẹ nhưng có nội lực được hâm mộ và được sử dụng với tần suất lớn hơn nhiều so với lối hát thờ nơi cửa đình hoặc các lối hát khác. Chính từ lối hát phóng khoáng và có phần phóng túng ấy đã làm nảy sinh ra điệu Hát nói, có khả nǎng lẩy thành tiếng nhạc cho muôn vàn ý thơ trong nhiều tuyệt tác cả các danh sĩ đương thời. Một lối chơi mới trong vǎn hóa Ca trù đã hình thành.

Hiện nay, hầu hết những điệu Ca trù còn truyền lại được để chúng ta nghe thấy ngày hôm nay đều là những bài xưa kia đã được trình diễn trong lối hát chơi và phổ biến ở miền Bắc nước ta.

Bản sắc ca trù

Ca trù khác hẳn với nghệ thuật cải lương hay hát quan họ vì bộ môn này thường sử dụng những nội dung có chất liệu cuộc sống, tình đời một cách vừa quyến rũ, vừa thanh tao và độc đáo. Nó dễ mến vì ai cũng có thể nghe và hiểu được nhưng lại không dễ chút nào khi muốn tạo ra Âm và Nhạc đúng cách Ca trù. Đặc biệt, cách chơi nhạc, điệu nhạc của ca trù rất du dương, buồn man mác dễ đi vào lòng người.

Ca trù là một loại nhạc có nhiều luật lệ nghiêm ngặt. Chưa kể những tiêu chuẩn về thanh, sắc và đạo đức, về phép tắc và phương tiện… để được phép hành nghề mà chỉ nói riêng về Âm với Nhạc thôi cũng đã thấy nhiều quy định khắt khe. Chẳng hạn như:

  • Hát có 5 giọng
  • Đàn có 5 cung
  • Phách có 5 khổ
  • Điểm trù có 5 phép

Đó mới chỉ là những điều cơ bản, còn đào nương nào muốn giọng hát, tiếng phách được hay thì phải luyện tập theo 8 tiêu chuẩn sau: Quán, Xuyến, Dằn, Thét, Khuôn, Rẫy, Diệu, Vợi. Đồng thời phải biết tránh 6 điều sau: Lỏi, Ngang, Cản, Chặn, Hụt, Sa. Khi hòa giọng hát với tiếng phách, tiếng đàn thì phải tuyệt đối tuân theo các khổ phách, khổ đàn, không được sai phạm.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here